Noregur kominn áfram á HM 2026 — eiga Íslendingar í alvöru að halda með frændum?

Það er sérkennileg tilfinning. Á sama heimsmeistaramóti og við Íslendingar fáum ekki að taka þátt — eftir að hafa endað í þriðja sæti á eftir Frakklandi og Úkraínu í undankeppninni — sitja norrænu frændur okkar í Noregi nú öruggir í útsláttarkeppninni. Noregur tryggði sér framgang úr riðli I með 6 stigum eftir sigur á Senegal á þriðjudaginn, þar sem Erling Haaland kom við sögu. Þetta er fyrsta stórmót Norðmanna í áraraðir, og spurningin sem skiptir okkur máli er beinskeytt: eigum við Íslendingar í raun og veru að halda með þeim? Eða er eitthvað í okkur sem á erfitt með að fagna þegar nágranninn kemst þangað sem við komumst ekki?

Rökin með: þeir eru frændur okkar og sagan er okkar saga

Byrjum á tilfinningalegu rökunum, því þau eru sterk. Norðmenn eru okkar nánustu frændur — sameiginleg saga, skyld tunga, djúp menningartengsl. Þegar smáþjóð eins og Noregur kemst á heimsmeistaramót eftir langa fjarveru er það nákvæmlega sú saga sem við lifðum sjálf árið 2018, þegar Ísland mætti á sitt fyrsta HM. Við vitum hvað þetta þýðir fyrir heila þjóð. Það væri hræsni að gleðjast ekki með þeim.

Svo er það Haaland. Erling Haaland er leikmaður sem allir Íslendingar þekkja og dást að, og hann er ástæða þess að riðill I hefur verið mest fylgst með á íslenskum skjáum. Þegar einn besti markaskorari heims leiðir norrænt lið í útsláttarkeppni heimsmeistaramóts er erfitt að sitja hjá áhugalaus. Haaland er settur í 16.00 sem markakóngur mótsins (stuðlar frá FOX/FanDuel, 22. júní 2026) — ekki líklegasti kosturinn, en sannarlega ekki útilokaður ef Noregur kemst langt.

Rökin á móti: öfund, nábýli og lið sem er ekki lengur undirdógur

Nú dreg ég fram dekkri hlið sálarinnar, því sannur diskútant felur hana ekki. Það er nábýliskrytur milli Íslands og Noregs sem nær langt út fyrir fótbolta. Og það er ákveðin beiskja í því að horfa á nágrannann komast í veisluna sem við fengum ekki boð í — sérstaklega þegar bæði lið voru í svipaðri stöðu fyrir fáeinum árum. Sumum Íslendingum reynist erfitt að kyngja því.

Það er líka íþróttalegt mótrök. Noregur með Haaland er ekki lengur klassískur undirdógur sem auðvelt er að halda með. Þetta er lið með einn dýrasta og besta sóknarmann heims, lið sem markaðurinn tekur alvarlega. Rómantíkin í því að styðja litla liðið dofnar þegar liðið á stjörnu sem skorar á færibandi í ensku úrvalsdeildinni. Og í lokaleik riðilsins, gegn Frakklandi 26. júní, verður Noregur greinilegur minni máttar — Frakkland er á 4.90 til að vinna mótið, Noregur ekki einu sinni á sigurstranglegu listunum. Spurningin er hvort við höldum með frændum af einlægni eða af skyldurækni.

Goðsögn og raunveruleiki

Niðurstaða: já — en með opnum augum

Eftir að hafa vegið tilfinningar og íþrótt kemst ég að þessu: já, við eigum að halda með Noregi, en með opnum augum. Tilfinningalegu rökin vinna — frændskapurinn, sagan sem speglar okkar eigin, og einlæg gleðin yfir því að sjá norræna þjóð á stóra sviðinu. Öfundin er mannleg en hún er léleg ástæða til að snúa baki við nágranna. Á sama tíma skulum við vera raunsæ um íþróttina: Noregur er komið áfram, en gegn Frakklandi er það undirdógur, og veðmálamaðurinn ætti ekki að rugla saman hjartanu og stuðlunum.

Mín tilfinning er einföld: ég held með Noregi af því að það er rétt, og ég veðja á Noreg aðeins þegar verðið réttlætir það — ekki af því að þeir tala mál sem ég næstum skil.

Viltu dýpka þig í norræna vinklinum? Lestu umfjöllun okkar um Noreg á HM 2026, greiningu á riðli I þar sem Frakkland og Noregur mætast, og um Gillette Stadium þar sem Noregur spilar. Stuðla á norræna frændur má bera saman í umfjöllun um bestu stuðlana; hjá WinRolla og MrPacho fást stuðlar í ISK. Spilaðu af ábyrgð.