Riðill C — Brasilía, Marokkó, Haítí og Skotland: Er niðurstaðan gefin?

Marokkó komst í undanúrslitin á HM í Katar 2022 og breytti öllu sem við héldum að við vissum um afríska knattspyrnu á heimsmeistaramótum. Núna lendir Marokkó í sama riðli og Brasilía, fimm sinnum heimsmeistari, ásamt Haítí og Skotlandi. Yfirborðið segir okkur að Brasilía og Marokkó fari áfram. En ég hef lært á níu ára greiningarferli að yfirborðið lýgur oft á heimsmeistaramótum og riðill C á HM 2026 geymir áhugaverðari sögur en margir halda.

Brasilía — endurreisn fimm sinnum meistara

Ég ræddi við brasilískan knattspyrnuaðdáanda eftir HM í Katar 2022 og spurði hvernig liðið myndi endurheimta sig eftir útslátt gegn Króatíu á vítaspyrnur. Svar hans var einfalt: „Brasilía endurnýjar sig alltaf.“ Og hann hafði rétt fyrir sér. Brasilíska landsliðið hefur gengið í gegnum kynslóðaskipti og nýir leikmenn hafa styrkt liðið verulega á undanförnum árum.

Brasilía er enn í efsta flokki heimsknattspyrnunnar þrátt fyrir vonbrigðin í Katar. Liðið er með sterka blöndu af reynslu og æsku, með ný leikmannaefni úr brasilísku deildunum og evrópskum stórfélögum. Sóknarsvið Brasilíu er eitt hið fjölbreyttasta í heimi og valmöguleikar þjálfarans eru næstum óendanlegir. Stuðlarnir á Brasilíu sem riðilsigurvegarar í riðli C eru lágir, í kringum 1.35, sem endurspeglar augljósa stöðu sem sterkasta liðið í riðlinum. Í 22 heimsmeistaramótum hefur Brasilía alltaf komist úr riðlakeppninni, sem er einstök staðreynd í sögu knattspyrnunnar og gefur hugmynd um hversu djúp hefðin er.

Veikleiki Brasilíu hefur verið vörn og samstilling á stórmótum. Á HM í Katar var vörnin ekki á sama stigi og sóknin og þrátt fyrir umbætur er þetta enn áhyggjuefni. Þjálfaraskiptin hafa ekki alltaf skilað stöðugleika og spurningin er hvort nýja kynslóðin geti skapað sinn eigin sigurmenningu. Ég myndi ekki veðja á Brasilíu sem riðilsigurvegarar vegna þess hversu lágir stuðlarnir eru — verðmætið er ekki til staðar — en ég myndi heldur ekki veðja gegn þeim. Einn þáttur sem oft gleymist er að Brasilía spilar riðlaleikina í Norður-Ameríku þar sem liðið hefur mikla reynslu af Copa América og vináttulandsleikjum. Loftslag og aðstæður munu ekki koma Brasilíu á óvart eins og gæti gerst hjá evrópskum liðum sem eru ekki vön hitanum og rakanum á sumarmánuðum í Bandaríkjunum.

Marokkó — afreksliðið frá Katar í nýjum aðstæðum

Frammistaða Marokkó á HM í Katar 2022 var söguleg. Liðið varð fyrsta afríska liðið til að komast í undanúrslit á heimsmeistaramóti og sigraði Belgíu, Spán og Portúgal á leiðinni. Spurningin sem allir spyrja er hvort Marokkó geti endurtekið þetta afrek á HM 2026, eða hvort það hafi verið einstök atburðarás sem er ólíkleg til endurtekningar.

Ég halla mér að þeirri skoðun að Marokkó sé raunverulega gott lið, ekki bara einstakt tækifæri. Liðið hefur sterkan kjarna af leikmönnum sem spila í efstu deildum Evrópu — Achraf Hakimi, Hakim Ziyech og Youssef En-Nesyri eru allir lykilmenn sem hafa sannað sig á æðsta stigi. Vörn Marokkó, undir stjórn Walid Regragui, er einhver sú betrí í heimi og getan til að halda hreinu gegn stórveldi er vel sönnuð. Á HM 2022 hleypti Marokkó aðeins einu marki inn í fimm leikjum á mótinu, sem er ótrúleg tölfræði.

Hins vegar er ein stór breyting frá Katar: á HM 2022 var Marokkó undirdógur sem enginn bjóst við. Nú veit heimurinn allur hvað Marokkó er fært um og andstæðingar munu undirbúa sig mun betur gegn marokkóskum leikstíl. Þjálfarar hafa haft þrjú ár til að greina Marokkó og finna veikleika í varnarskipulaginu. Aldur kjarnaliðsins er einnig áhyggjuefni — nokkrir lykilmenn frá Katar eru nú á besta aldri en sumir eru á niðurleið. Spurningin er hvort næsta kynslóð marokkóskra leikmanna sé tilbúin að taka við. Stuðlarnir á Marokkó í annað sæti eru í kringum 1.80, sem endurspeglar sterka stöðu liðsins en gefur samt ákveðið verðmæti ef raunverulegar líkur eru yfir 55%. Ég tel þetta vera eitt betra veðmálanna í riðli C.

Skotland og Haítí — söguleg þátttaka á mismunandi forsendum

Skotland er aftur á heimsmeistaramóti og það er sögulegur atburður fyrir skoska knattspyrnu. Liðið hefur verið á uppleið og komst á Euro 2020 og 2024 eftir áratuga fjarveru frá stórmótum. Skoskt lið er þekkt fyrir baráttuanda og skipulagðan leik, en gæðamunurinn á Brasilíu og Marokkó er raunverulegur og erfitt að hylja hann.

Lykilmenn Skotlands eru Andrew Robertson, vinstri bakvörður Liverpool, og Scott McTominay sem hefur blómstrað í sóknarlegra hlutverki. John McGinn bætir reynslu og orku á miðjusvæðinu. Veikleikinn er skortur á heimsklassa sóknarmanni — Skotland á ekki sambærilegan leikmann og Haaland, Mbappé eða Brasilíu framherjarnir. Stuðlarnir á Skotland til framgangs eru í kringum 6.00, sem gefur til kynna um 17% líkur. Ég tel raunverulegar líkur vera nær 12-15%, sem þýðir að stuðlarnir eru aðeins of lágir til að vera gott verðmæti. En Skotland hefur baráttuandann og ef allt fer rétt gætu Skotar komið á óvart.

Haítí er ólíklegur keppinautur sem komst á mótið gegnum CONCACAF undankeppnina. Þetta er söguleg þátttaka — fyrsta heimsmeistaramótið síðan 1974, yfir fimm áratuga síðan. Liðið mun keppa með miklum metnaðaranda en raunhæfir möguleikar á framgangi eru mjög takmarkaðir. Stuðlarnir á Haítí sem riðilsigurvegarar eru í kringum 51.00. Engu að síður getur Haítí haft áhrif á niðurstöðu riðilsins ef liðið tekur stig af Skotlandi í leik sem gæti skipt sköpum um þriðja sæti. Í sögu heimsmeistaramóta hafa nýliðar oft sýnt ótrúlegan baráttuanda í fyrsta leiknum og Haítí gæti verið hættulegast einmitt þá, þegar enginn býst við neinu frá þeim.

Sviðsmyndir — leikur Marokkó gegn Skotland ræður úrslitum

Líklegasta sviðsmynd riðils C er einföld: Brasilía sigrar riðilinn, Marokkó kemst áfram í öðru sæti. Þetta er sviðsmyndin sem stuðlarnir styðja og ég gef henni í kringum 40% líkur. Brasilía hefur yfirburði á nánast öllum sviðum og Marokkó hefur sýnt á stórmótum að liðið getur tryggt framgang. Í þessari sviðsmynd tapa bæði Skotland og Haítí öllum leikjum gegn Brasilíu og Marokkó, en leikurinn Skotland gegn Haítí ákvarðar hvort sitja í þriðja eða fjórða sæti.

Áhugaverðari sviðsmynd er sú þar sem Marokkó sigrar riðilinn. Ef Marokkó tekur stig af Brasilíu í beina leiknum — jafntefli eða jafnvel sigur — og sigrar bæði Haítí og Skotland, gæti Marokkó endað efst. Líkurnar á þessu eru í kringum 20% og myndu vera spennandi atburðarás sem minnir á undur Katars. Þegar Marokkó sigraði Belgíu í riðlakeppninni 2022 sýndi liðið að stórveldi eru ekki ósigrandi, og sami andi gæti borið árangur gegn Brasilíu.

Sviðsmynd þar sem Skotland kemst áfram er ólíkleg en ekki ómöguleg. Ef Skotland sigrar Haítí og tekur stig af Marokkó, og Marokkó tapar Brasilíu, gæti Skotland lent í þriðja sæti með nóg stig til framgangs í 48 liða kerfinu. Ég gef þessari sviðsmynd í kringum 12% líkur. Lykilleikurinn er Marokkó gegn Skotland, sem verður raunveruleg barátta um annað sæti og þriðja sæta vonir. Ef Marokkó sigrar þann leik, er framgangur nánast tryggður. Ef Skotland sigrar, opnast dyr sem flestir héldu lokuðum. Þessi eini leikur er besta veðmálatækifærið í riðlinum.

Ein sviðsmynd sem fáir tala um er sú þar sem Brasilía á erfiðleika. Það hljómar fráleitt en ef Brasilía byrjar illa gegn Marokkó og tapar eða spilar jafntefli, gæti þrýstingurinn á brasilíska liðið orðið gríðarlegur. Brasilía hefur aldrei tapað öllum leikjum í riðlakeppni en hefur átt erfiðar riðlakeppnir, til dæmis á HM 2014 þar sem liðið þurfti vítaspyrnu til að komast framhjá Chile í 16 liða úrslitum. Ef Brasilía á slæman dag gegn Marokkó, gæti annar leikurinn gegn Skotland orðið mun erfiðari en búist var við. Þetta er ólíkleg sviðsmynd en á heimsmeistaramóti er hún ekki ómöguleg.

Stuðlar og veðmálamat — verðmæti utan augljósu leiðarinnar

Riðill C er erfiður fyrir veðmálagera vegna þess hversu augljóst stigveldi riðilsins er. Brasilía í 1.35 og Marokkó í 1.80 á framgang skilja ekki eftir mikið verðmæti á þeim tveimur augljósu úrslitunum. Verðmætið leynist frekar í einstökum leikjum og sérstökum veðmálum sem krefjast meiri greiningar en yfirborðsleg skoðun á riðlinum.

Brasilía gegn Marokkó er efsta veðmálatækifærið í riðlinum. Ég tel jafntefli í þeim leik vera undirverðlagt með stuðla í kringum 3.60. Marokkó hefur sýnt getu til að halda stórveldi í skefjum og ef liðið spilar eins og gegn Spán á HM 2022, er jafntefli alveg möguleg niðurstaða. Ég myndi meta raunverulegar líkur á jafntefli í kringum 25-28%, sem gerir 3.60 að raunverulegu verðmætisveðmáli.

Annað áhugavert veðmál er undir 2.5 mörk í leiknum Brasilía gegn Marokkó. Báðar þessar þjóðir hafa sterka vörn og leikir milli jafn sterkra liða á stórmótum hafa tilhneigingu til að vera markafáir. Stuðullinn á undir 2.5 mörk er í kringum 1.85. Brasilía gegn Haítí er líklega leikurinn með flest mörk í riðlinum og yfir 3.5 mörk gæti verið ágætt veðmál. Þegar Brasilía spilar gegn veikari lið hefur liðið tilhneigingu til að sýna sóknarglaðan leik sem leiðir oft til margra marka.

Sérstakt veðmál sem ég skoðaði er Marokkó til að halda hreinu í einum leik. Marokkó hélt hreinu í fjórum af sjö leikjum á HM 2022, sem er ótrúleg tölfræði. Stuðlar á þetta eru yfirleitt í kringum 2.00, sem er sanngjarnt miðað við söguleg gögn.

Riðill C og íslenska sjónarhornið

Riðill C hefur sérstaka þýðingu frá íslensku sjónarhorni vegna Skotlands. Skotar og Íslendingar deila ákveðinni knattspyrnumenningu — bæði eru litlar þjóðir á jaðri Evrópu sem berjast gegn stórveldi með baráttuanda og samheldni. Þegar Ísland sigraði England 2:1 á Euro 2016 höfðu Skotar sérstaka ástæðu til að fagna með okkur, enda er England sameiginlegur keppinautur. Þessi menningarlega tenging gerir okkur náttúrulega hlutdrægari gagnvart skotskri knattspyrnu og margir Íslendingar munu styðja Skotland í riðli C, jafnvel þótt aðal athygli okkar beinist að Noregi í riðli I.

Tímasetningarnar á riðli C henta íslensku áhorfendum vel. Leikir á bandarískum og kanadískum völlum byrja yfirleitt á milli 18:00 og 02:00 GMT. Brasilía gegn Marokkó verður einn stóri leikurinn á riðlastiginu og ég mæli eindregið með að horfa á hann — þetta gæti orðið einn bestu leikjanna á öllu heimsmeistaramótinu 2026, jafnvel ef við höfum ekkert beint í húfi.