Riðill I — Frakkland, Senegal, Írak og Noregur: Greining og spár

Ég hef greint riðladráttinn á heimsmeistaramótinu 2026 frá öllum hliðum og riðill I stendur upp úr sem einn sá erfiðasti á mótinu. Þegar Noregur, hin skandinavíska von okkar, lenti í sama riðli og Frakkland, Senegal og Írak, varð ljóst að leiðin út úr riðlakeppninni yrði ekki auðveld. En er riðill I raunverulegur dauðariðill eða hefur orðið til ákveðin ofmeting á erfiðleikastiginu? Ég hef fylgst með norskri knattspyrnu og undankeppninni náið í níu ár og þekki vel styrkleika og veikleika hvers liðs. Ég ætla að kryfja hvern keppinaut, skoða sviðsmyndir og meta hvar veðmálatækifærin leynast á riðli I á HM 2026.

Yfirlit yfir liðin fjögur — frá uppháefðu til undirdógs

Á fyrstu Euro 2016, þegar Ísland sigraði England 2:1, lærði ég að aldrei má vanmeta neinn á stórmóti. Sami lærdómur á við um riðil I á HM 2026 — fjögur mjög ólík lið með mismunandi styrkleika og veikleika, sem gerir spár flóknari en yfirborðið gefur til kynna.

Frakkland — uppháefðir með sprungur

Frakkland er augljós eftirlæti riðilsins og eitt sterkasta lið heimsmeistaramótsins 2026. Liðið er með Kylian Mbappé sem fremsta sóknarmann, en styrk Frakklands má ekki einungis mæla í einum leikmanni. Miðjusvið þeirra er eitt hið sterkasta í Evrópu, með N’Golo Kanté sem hefur sýnt ótrúlega endurnýjun á ferlinum. Varnarstíllinn undir stjórn Didier Deschamps er þekktur fyrir skipulagða nálgun sem gerir andstæðingum erfitt um vik.

Frakkland hefur þó veikleika. Liðið hefur átt erfitt með að halda samhengi í leik gegn röskum varnarlínum og tapað dýrmætum stigum gegn liðum sem hafa beitt lágri vörn. Í undankeppninni var frammistaðan á stundum ósamkvæm og í tveimur leikjum máttu Frakkar þakka innihaldsríkum seinni hálfleikjum fyrir sigur. Stuðlarnir á Frakkland sem riðilsigurvegarar eru í kringum 1.45, sem gefur til kynna sterka stöðu en ekki fullkomna vissu.

Senegal — afrískt valdamegin

Senegal er lið sem margir vanmeta en ætti enginn að gera. Eftir sterka frammistöðu á HM í Katar 2022 þar sem liðið komst úr riðlakeppninni, hefur Senegal haldið áfram að þróast. Liðið vann Afríkumeistaramótið 2022 og hefur byggt upp sterkan hóp leikmanna sem spila í helstu deildum Evrópu. Sadio Mané kann að vera eldri, en nýir leikmenn eins og Ismaila Sarr og Nicolas Jackson hafa tekið við keflinu.

Styrkur Senegal liggur í líkamlegum leik, öflugum miðjumönnum og skipulagðri vörn. Liðið hefur einnig yfirburði í loftfimi sem getur skipt sköpum í tæpum leikjum. Veikleikinn er kannski skortur á dýpt í varamönnum miðað við evrópskar stórveldi, en fyrsta ellefu Senegal er á pari við mörg evrópsk lið. Stuðlarnir á Senegal sem annað lið út úr riðlinum eru í kringum 3.20, sem ég tel vera áhugavert verðmæti.

Írak — endurkomudraumurinn

Írak er aftur á heimsmeistaramóti í fyrsta skipti síðan 1986 og sú staðreynd ein og sér segir mikla sögu. Liðið vann í gegnum erfiðan undankeppnisferil í Asíu og síðan í milliálfuútsláttarkeppni til að tryggja sæti sitt. Írakska landsliðið hefur mikinn metnaðaranda og ótrúlegan stuðning, en gæðamismunurinn við Frakkland og Noreg er raunverulegur.

Sterkustu hliðar Íraks eru skipulagður miðjuvöllur og harður andspyrnuvilja. Liðið hefur leikmenn sem spila í álfudeildum í Asíu og nokkra í Evrópu, en heildarstyrk liðsins er undir hinum þremur liðunum í riðlinum. Stuðlarnir á Írak sem riðilsigurvegarar eru háir, í kringum 15.00, sem endurspeglar raunverulega stöðu liðsins. Samt sem áður, á stórmóti geta óvænt úrslit átt sér stað og Írak hefur ekkert að tapa.

Þegar við skoðum riðil I í heild sinni sést greinilega tvíþætt uppbygging. Frakkland er svo langt fyrir ofan önnur lið að eiginlega keppnin snýst um sæti tvö og þrjú. Noregur og Senegal eru svo nálægt hvort öðru í gæðum að beini leikurinn á milli þeirra verður raunverulegur lykilatburður riðilsins. Írak gegnir hlutverki truflandi þáttar sem getur haft áhrif á niðurstöðu riðilsins án þess að komast sjálft áfram, til dæmis ef Írak tekur stig af Noregi eða Senegal í óvæntum leik.

Noregur — skandinavísk von

Noregur er liðið sem við Íslendingar tengjumst mest á þessu móti og ástæðan er augljós. Skandinavísk samkennd, menningarleg nálægð og sú staðreynd að Erling Haaland er einn framúrskarandi leikmaður samtímans gera Noreg að okkar liði á HM 2026. Noregur sigraði undankeppnisriðil I í UEFA, þar sem Ítalía var meðal keppinauta, sem sannar að liðið er á alvöru stigi.

Haaland er augljóslega lykilmaðurinn. Hann skoraði 12 mörk í undankeppninni og er einn eftirsóttasti sóknarmaður heims. En Noregur er ekki eins manns lið — Martin Odegaard er einstakur leikstjóri á miðjuvellinum og Sander Berge veitir styrk og hæfni á varnarmiðju. Veikleikinn er varnarsvið sem á stundum hefur átt í vandræðum gegn hraðvirkum sóknarlínum, og það gæti verið vandamál gegn Mbappé og Frakkland. Stuðlarnir á Noreg sem annað lið út úr riðlinum eru í kringum 2.80, sem ég tel vera sanngjarnt verð.

Leikjaáætlun og tímasetningar á GMT

Fyrir okkur á Íslandi skiptir tíminn máli. Við lifum á GMT ári um kring og þurfum ekki að reikna inn sumartíma eins og flest önnur Evrópulönd. Það þýðir að umreikningurinn frá Eastern Time er einfaldur og ég hef tekið saman alla leiki riðils I á íslenskum tíma.

Fyrsti leikur riðilsins er Írak gegn Noregi þann 16. júní á Gillette Stadium í Boston. Leikurinn hefst klukkan 18:00 ET sem þýðir klukkan 22:00 á Íslandi. Þetta er þægilegt kvöld fyrir íslenska áhorfendur sem vilja fylgjast með norska liðinu á fyrsta leik þeirra á heimsmeistaramóti í sögunni.

Annar leikur Noregs er gegn Senegal þann 22. júní á MetLife Stadium í New Jersey. Hér verður erfitt fyrir okkur á Íslandi, því leikurinn hefst klukkan 20:00 ET sem er miðnætti á Íslandi — eða nákvæmara, klukkan 00:00 þann 23. júní. Þetta er stóri leikurinn sem gæti ráðið úrslitum um framgang Noregs og við þurfum að vera tilbúin í seinkvöldshorft.

Þriðji og síðasti riðlaleikur Noregs er gegn Frakklandi þann 26. júní, aftur á Gillette Stadium. Leikurinn hefst klukkan 15:00 ET, sem er klukkan 19:00 á Íslandi — fullkominn tími fyrir íslenska áhorfendur. Þetta gæti orðið leikurinn sem ákvarðar hvort Noregur kemst áfram eða fer heim. Athugið að þetta er sunnudagskvöld á Íslandi, sem þýðir að flestir geta horft á leikinn í friði án þess að þurfa að hafa áhyggjur af vinnudegi næsta morgun.

Aðrir leikir riðilsins eru Frakkland gegn Senegal, sem er annar stór leikur, og Senegal gegn Írak. Allir leikir síðustu umferðar fara fram samtímis þann 26. júní, sem tryggir að engin lið vita fyrirfram hvað þau þurfa til að komast áfram. Þetta samtímasniðmát er mikilvægt fyrir veðmálagera því það þýðir að allir leikir í lokaumferðinni hafa raunverulegt veðmálagildi — engin lið eru búin að gefa upp eða tryggja sér framgang með fullvissu. Ég mæli með því að íslenskir áhorfendur merkja sér allar þrjár dagsetningar í dagatal og skipuleggi kvöldin í kringum leikina.

Sviðsmyndir — hvernig komast liðin áfram?

Ég sat eitt sinn á kaffihúsi í Reykjavík og reiknaði út allar mögulegar niðurstöður í riðli sem ég var að greina. Ég komst að þeirri niðurstöðu að í 48 liða heimsmeistaramóti eru sviðsmyndirnar svo margar að það er nánast ómögulegt að spá fyrir um alla. En ég get dregið upp líklegustu sviðsmyndirnar fyrir riðil I.

Líklegasta sviðsmynd A er sú sem flestir búast við: Frakkland sigrar riðilinn og Noregur kemst áfram í öðru sæti. Í þessari sviðsmynd sigrar Frakkland alla þrjá leiki eða tekur að minnsta kosti fjögur stig, Noregur sigrar Írak og Senegal en tapar Frakklandi, og endar með sex stig. Þetta er sviðsmyndin sem stuðlarnir benda sterkast til og hefur í kringum 35% líkur að mínu mati.

Sviðsmynd B er sú þar sem Senegal kemur á óvart og tekur annað sæti af Noregi. Senegal hefur reynslu af stórmótum og ef liðið sigrar Noreg í beina leiknum þann 22. júní, gæti Noregur lent í þriðja sæti. Þessi sviðsmynd hefur í kringum 25% líkur og er raunveruleg hætta sem norskar vonir þurfa að taka tillit til.

Sviðsmynd C, sem er ólíkleg en ekki ómöguleg, er sú þar sem Noregur sigrar riðilinn. Ef Frakkland á slæman dag gegn Senegal og Noregur sigrar alla sína leiki, gæti norska liðið endað efst. Þetta hefur í kringum 10% líkur en myndi vera gríðarleg söguleg atburðarás.

Sviðsmynd D snýst um þriðja sæti. Í nýju 48 liða kerfi HM 2026 komast átta bestu þriðju sæta liðin áfram í 32 liða útsláttarkeppni. Þetta þýðir að jafnvel þótt Noregur endi í þriðja sæti í riðlinum, er möguleiki á framgangi. Með fjögur stig og þokkalegan markasamanburð ætti þriðja sæti í riðli I að duga til framgangs, miðað við almenna erfiðleikastig riðilsins. Þetta er áhugaverð öryggissamfélagsnet sem nýja kerfið veitir.

Sviðsmynd E er sú versta: Noregur endar síðast og fer heim. Ef Haaland meiðist eða liðið á tvo slæma leiki í röð, er þetta raunverulegur möguleiki. Líkurnar eru í kringum 15% og ættu að vera áminning um að ekkert er sjálfgefið á heimsmeistaramóti.

Lykilleikurinn í öllum sviðsmyndum er Noregur gegn Senegal þann 22. júní. Þetta er leikur sem ákvarðar allt. Ef Noregur sigrar, er framgangur næstum tryggður. Ef Noregur tapar, verður síðasti leikurinn gegn Frakklandi líf eða dauði. Veðmálagerar ættu að fylgjast sérstaklega vel með niðurstöðu þess leiks áður en þeir leggja á lokasviðsmyndir.

Stuðlar og veðmálamat á riðil I

Stuðlarnir á riðil I segja áhugaverða sögu þegar þeir eru greindir saman. Frakkland er í 1.45 sem riðilsigurvegarar, Noregur í 3.50, Senegal í 5.00 og Írak í 21.00. Þessar tölur endurspegla bæði styrk og veikleika hvers liðs, en ég tel að fleiri nuansar leynist undir yfirborðinu.

Mest áhugavert verðmæti í mínum augum er Noregur til að komast út úr riðlinum á annað hvort fyrsta eða annað sæti. Stuðlarnir á það eru í kringum 1.85 hjá flestum bókum, sem þýðir rúmlega helmings líkur. Ég tel raunverulegar líkur vera nær 55-60%, sem gefur lítið en raunverulegt verðmætisbil.

Senegal sem riðilsigurvegarar í 5.00 er annað áhugavert veðmál. Ef Senegal sigrar Noreg í beina leiknum og tekur stig af Frakklandi, er riðilssigur alveg mögulegur. Stuðullinn 5.00 gefur til kynna 20% líkur en ég myndi meta raunverulegar líkur nær 18%, sem þýðir að verðmætið er á gráu svæði.

Varðandi markaveðmál er Noregur gegn Írak líklegur leikur með mörgum mörkum. Haaland gegn veikri vörn er uppskrift að mörkum og yfir 2.5 mörk í þeim leik er með stuðla í kringum 1.60, sem ég tel vera sanngjarnt en ekki sérlega verðmætt.

Frakkland gegn Noregur er hins vegar áhugaverðari leikur fyrir veðmálagera. Stuðullinn á jafntefli í þeim leik er í kringum 3.40, sem ég tel vera undirverðlagðan. Noregur mun spila varfærnislega gegn Frakklandi og jafntefli er raunverulegur möguleiki, sérstaklega ef Noregur er þegar búið að tryggja framgang. Í undankeppninni sýndi Noregur getu til að halda sterkum andstæðingum í skefjum og þétt varnarspil Noregs gæti gert Frakklandi erfitt um vik. Ég myndi meta raunverulegar líkur á jafntefli í þeim leik í kringum 28%, sem gerir stuðulinn 3.40 að áhugaverðu verðmætisveðmáli.

Eitt veðmál sem margir horfa framhjá er Senegal gegn Írak. Í þeim leik er Senegal stórt eftirlæti og stuðlarnir á sigur Senegal eru í kringum 1.50. Hins vegar er markamunurinn áhugaverður — Senegal til að sigra með tveimur eða fleiri mörkum er í kringum 2.20 og gæti verið ágætt veðmál ef Senegal er á fullum krafti og hefur eitthvað til að spila um. Aftur á móti, ef Senegal hefur þegar tryggt framgang, gæti liðið verið minna hvatt og Írak gæti nýtt sér það.

Goðsögn og raunveruleiki — „Noregur hefur enga möguleika gegn Frakklandi“

Ég heyri þessa fullyrðingu aftur og aftur og hún er einfaldlega röng. Goðsögnin um að lítil norðurlandaþjóð geti ekki keppt við stórveldi eins og Frakkland er sú sama og sögð var um Ísland fyrir Euro 2016. Við sýndum heiminum að lítil lið geta unnið stóra sigra og Noregur er mun sterkara lið en Ísland var á þeim tíma.

Raunveruleikinn er sá að Noregur hefur Erling Haaland, einn besta sóknarmann heims, og sterkan hóp leikmanna úr efstu deildum Evrópu. Í undankeppninni sýndi Noregur að liðið getur spilað gegn sterkum andstæðingum og unnið. Sigurinn gegn Ítalíu í undankeppninni var sönnun þess að norska liðið er á réttu stigi til að keppa við bestu lið heims.

Önnur goðsögn sem þarf að afgreiða er sú að Senegal sé „auðvelt“ lið. Allir sem horfa á afríska knattspyrnu vita að Senegal er eitt sterkasta lið álfunnar og hefur reynslu af stórmótum. Liðið er ekki undirdógur í þessum riðli heldur raunverulegur keppinautur sem getur sigurað bæði Noreg og Frakkland á réttum degi.

Þriðja goðsögnin snýst um Írak sem „aðeins þátttakandi“. Jú, Írak er veikasta liðið í riðlinum samkvæmt stuðlum og FIFA-sæti. En lið sem berst sig í gegnum undankeppni í Asíu og milliálfuútsláttarkeppni á aldrei að vanmeta. Írak hefur ekkert að tapa og getur skapað hættu í einstökum leikjum, sérstaklega ef andstæðingurinn vanmetur þá. Söguleg dæmi sýna að nýliðar á heimsmeistaramótum geta oft komið á óvart í fyrsta leiknum þegar álag og væntingar eru á hæsta stigi hjá andstæðingunum.

Fjórða goðsögnin, sem ég heyri oft frá íslenskum vinum mínum, er sú að „Noregur er of háður Haaland“. Það er rétt að Haaland er lykilmaður liðsins, en norska undankeppnin sýndi að aðrir leikmenn geta tekið ábyrgð. Odegaard skoraði mikilvæg mörk og Berge var óaðskiljanlegur hluti af miðjusvæðinu. Liðsandinn sem þróaðist í undankeppninni er sterkari en einn maður og ef Haaland er vel gæddur, opnast rými fyrir aðra leikmenn.

Veðmálaráð og lokamat á riðil I

Eftir ítarlega greiningu á riðli I á HM 2026 er niðurstaða mín tiltölulega skýr. Frakkland er sterkasta liðið en ekki ósigrandi. Noregur hefur raunhæfa möguleika á framgangi og er líklega besta veðmálaverðmætið í riðlinum. Senegal er hættuleg áskorun sem gæti kollvarpað norskum vonum ef Noregur er ekki á besta sínum.

Mitt ráð til íslenskra veðmálagera er að skoða Noreg til framgangs sem aðalveðmál. Stuðullinn 1.85 á framgang er ásættanlegur og endurspeglar raunverulegar líkur nokkuð vel. Til viðbótar myndi ég skoða jafntefli í leiknum Noregur gegn Frakkland sem verðmætisveðmál, og yfir 2.5 mörk í leiknum Írak gegn Noregur sem áhugavert markaveðmál.

Riðill I er erfiður en ekki vonlaus fyrir Noreg. Nýja kerfið með þriðja sæta framgangi gefur aukið öryggi og ef Noregur spilar eins og í undankeppninni, ætti liðið að komast áfram. Við Íslendingar munum horfa á þessa leiki með höfuðið á hægri og hjartað á réttum stað. Tíminn á Íslandi hentar vel fyrir tvo af þremur leikjum, og þótt leikurinn gegn Senegal fari fram á miðnætti, þá vitum við Íslendingar vel hvað þýðir að vera vakandi þegar á skiptir. Riðill I á HM 2026 verður eitt mest spennandi kapítúla mótisins og ég bið þess með eftirvæntingu.